Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, khả năng xác định nhanh nguyên nhân và phạm vi ảnh hưởng là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp hạn chế thiệt hại về chi phí, uy tín và trách nhiệm pháp lý. Để làm được điều đó, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm hiệu quả, bảo đảm dữ liệu được ghi nhận đầy đủ, liên kết chặt chẽ và có thể tra cứu khi cần.

Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch thông tin ngày càng cao, nhiều doanh nghiệp lựa chọn áp dụng ISO 22000 nhằm xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm bài bản, đồng thời nâng cao khả năng quản lý dữ liệu phục vụ hoạt động truy xuất.

Vậy truy xuất nguồn gốc thực phẩm là gì? ISO 22000 hỗ trợ doanh nghiệp quản lý dữ liệu như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Truy Xuất Nguồn Gốc Thực Phẩm Là Gì?

Truy xuất nguồn gốc thực phẩm (Food Traceability) là khả năng theo dõi và xác định lịch sử của thực phẩm hoặc nguyên liệu trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Hoạt động này bao gồm việc ghi nhận, lưu giữ, liên kết và tra cứu thông tin từ khâu tiếp nhận nguyên liệu, sản xuất, chế biến, bảo quản, vận chuyển đến phân phối sản phẩm.

Trong thực tế, hệ thống truy xuất thường được thực hiện theo hai hướng:

• Truy xuất xuôi: Theo dõi quá trình di chuyển của nguyên liệu hoặc lô sản phẩm từ sản xuất đến các điểm phân phối và khách hàng.
• Truy xuất ngược: Tra cứu từ thành phẩm trở về nguyên liệu đầu vào, nhà cung cấp hoặc công đoạn sản xuất nhằm xác định nguồn gốc của một lô sản phẩm cụ thể.

Vì Sao Truy Xuất Nguồn Gốc Quan Trọng Với Doanh Nghiệp Thực Phẩm?

1. Kiểm Soát Rủi Ro An Toàn Thực Phẩm

Khi phát hiện nguyên liệu, bán thành phẩm hoặc thành phẩm có dấu hiệu không phù hợp, doanh nghiệp có thể nhanh chóng xác định lô hàng liên quan, thời điểm sản xuất, dây chuyền, ca sản xuất và phạm vi ảnh hưởng để triển khai biện pháp xử lý phù hợp.

2. Hỗ Trợ Thu Hồi Sản Phẩm Hiệu Quả

Hệ thống dữ liệu được quản lý đầy đủ giúp doanh nghiệp khoanh vùng chính xác những lô sản phẩm bị ảnh hưởng thay vì phải thu hồi trên diện rộng. Điều này góp phần giảm chi phí, hạn chế lãng phí và giảm tác động đến các sản phẩm vẫn đáp ứng yêu cầu. 

3. Đáp Ứng Yêu Cầu Của Pháp Luật, Khách Hàng Và Đối Tác

Trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, doanh nghiệp cần chuẩn bị khả năng cung cấp thông tin phục vụ hoạt động truy xuất, kiểm tra và xử lý sản phẩm không phù hợp theo yêu cầu của cơ quan quản lý, khách hàng hoặc đối tác. 

4. Nâng Cao Niềm Tin Với Khách Hàng

Khả năng chứng minh nguồn gốc nguyên liệu, quá trình sản xuất và hoạt động kiểm soát giúp doanh nghiệp gia tăng tính minh bạch, củng cố uy tín thương hiệu và tạo lợi thế khi tham gia chuỗi cung ứng, hệ thống bán lẻ hoặc thị trường xuất khẩu.

Doanh Nghiệp Cần Quản Lý Những Dữ Liệu Nào Để Truy Xuất Nguồn Gốc?

Để hoạt động truy xuất diễn ra hiệu quả, doanh nghiệp cần quản lý đồng bộ nhiều nhóm dữ liệu khác nhau. 

Các dữ liệu này cần được liên kết thông qua mã lô hoặc phương thức nhận diện phù hợp để doanh nghiệp có thể thực hiện truy xuất xuôi và truy xuất ngược một cách nhanh chóng.

Ví dụ, khi nhà cung cấp thông báo một lô phụ gia không đạt yêu cầu, doanh nghiệp cần xác định ngay lô phụ gia đó đã được sử dụng cho những sản phẩm nào, thời điểm sản xuất, lượng hàng còn tồn kho, phạm vi phân phối và có cần triển khai thu hồi hay không. Điều này chỉ có thể thực hiện khi dữ liệu được quản lý thống nhất và có khả năng liên kết xuyên suốt.

Để thông tin được ghi nhận nhất quán và luôn sẵn sàng phục vụ hoạt động truy xuất, doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý phù hợp. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng khi áp dụng ISO 22000.

Xem thêm: ISO 22000 là gì? Tìm hiểu dịch vụ đánh giá và chứng nhận ISO 22000 của ARES Vietnam.

Vai Trò Của ISO 22000 Trong Quản Lý Và Kiểm Soát Dữ Liệu Truy Xuất

1. Chuẩn Hóa Ghi Nhận Dữ Liệu

Khi áp dụng ISO 22000, doanh nghiệp cần xây dựng phương pháp ghi nhận thống nhất đối với từng lô nguyên liệu, bán thành phẩm và thành phẩm. Việc chuẩn hóa biểu mẫu và hồ sơ giúp dữ liệu đầy đủ, nhất quán và thuận lợi cho quá trình tra cứu. 

2. Liên Kết Dữ Liệu Trong Toàn Bộ Chuỗi Sản Xuất Và Phân Phối 

Doanh nghiệp cần thiết lập hệ thống thông tin có khả năng liên kết dữ liệu giữa nhà cung cấp, nguyên liệu, quá trình sản xuất, thành phẩm và khách hàng. Đây là cơ sở để thực hiện truy xuất xuôi và truy xuất ngược khi xảy ra sự cố.

3. Kiểm Soát Dữ Liệu Trong Toàn Bộ Quá Trình Sản Xuất Và Phân Phối

Khi vận hành hệ thống theo ISO 22000, doanh nghiệp cần kiểm soát việc ghi nhận, lưu giữ, cập nhật và truy xuất các thông tin liên quan đến an toàn thực phẩm. Điều này giúp dữ liệu được duy trì xuyên suốt từ tiếp nhận nguyên liệu, sản xuất, bảo quản đến phân phối, đồng thời hỗ trợ xác minh thông tin khi cần.

4. Xây Dựng Cơ Chế Truy Xuất Và Thu Hồi Sản Phẩm Khi Có Sự Cố

ISO 22000 yêu cầu doanh nghiệp xây dựng quy trình xử lý đối với sản phẩm có khả năng không an toàn, bao gồm hoạt động truy xuất và thu hồi khi cần thiết. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể xác định đúng lô hàng bị ảnh hưởng, khoanh vùng rủi ro và triển khai biện pháp xử lý phù hợp. 

5. Duy Trì Và Cải Tiến Khả Năng Truy Xuất Thông Qua Đánh Giá Định Kỳ

Bên cạnh việc thiết lập quy trình, doanh nghiệp cần đánh giá định kỳ hiệu lực của hệ thống thông qua đánh giá nội bộ, diễn tập truy xuất hoặc diễn tập thu hồi sản phẩm. Kết quả đánh giá là cơ sở để cải tiến quy trình và nâng cao khả năng ứng phó khi phát sinh sự cố. 

Doanh Nghiệp Cần Làm Gì Để Xây Dựng Hệ Thống Truy Xuất Hiệu Quả?

Bước 1. Xác Định Phạm Vi Truy Xuất

Doanh nghiệp cần xác định rõ đối tượng cần quản lý như nguyên liệu, bán thành phẩm, thành phẩm, nhà cung cấp và khách hàng để xây dựng hệ thống dữ liệu phù hợp với thực tế vận hành. 

Bước 2. Thiết Lập Mã Hóa Và Hồ Sơ

Mỗi lô nguyên liệu và thành phẩm cần được nhận diện bằng mã riêng. Đồng thời, doanh nghiệp cần xây dựng đầy đủ hồ sơ phục vụ quá trình truy xuất như nhật ký sản xuất, phiếu kiểm tra, hồ sơ kho và chứng từ giao nhận. 

Bước 3. Chuẩn Hóa Quy Trình Theo Tiêu Chuẩn ISO 22000

Doanh nghiệp cần áp dụng các yêu cầu của ISO 22000 để chuẩn hóa quy trình vận hành, kiểm soát mối nguy, quản lý hồ sơ và duy trì hệ thống quản lý an toàn thực phẩm. 

Bước 4. Đào Tạo Và Phân Công Trách Nhiệm Cho Nhân Sự

Nhân sự cần được đào tạo về phương pháp ghi nhận dữ liệu, sử dụng biểu mẫu, nhận diện mã lô và thực hiện truy xuất. Đồng thời, doanh nghiệp cần phân công rõ trách nhiệm của từng bộ phận nhằm bảo đảm hệ thống được vận hành thống nhất. 

Bước 5. Đánh Giá Và Cải Tiến

Doanh nghiệp nên thực hiện đánh giá nội bộ, diễn tập truy xuất và thu hồi sản phẩm định kỳ để phát hiện điểm cần cải thiện, nâng cao hiệu quả vận hành và duy trì khả năng phản ứng khi có sự cố. 

ARES Vietnam Hỗ Trợ Chứng Nhận ISO 22000 Như Thế Nào?

Truy xuất nguồn gốc ngày càng trở thành một phần quan trọng trong hệ thống quản lý của doanh nghiệp thực phẩm. Việc áp dụng ISO 22000 giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình, tăng cường khả năng quản lý dữ liệu và nâng cao hiệu quả xử lý khi phát sinh sự cố.

Nếu Quý doanh nghiệp đang tìm hiểu về chứng nhận ISO 22000 hoặc cần đánh giá mức độ phù hợp của hệ thống quản lý hiện tại, ARES Vietnam sẵn sàng đồng hành thông qua hoạt động đánh giá và chứng nhận theo tiêu chuẩn quốc tế.

Hotline: 085.3858.553
Email: service@aresvietnam.vn

Câu Hỏi Thường Gặp Về Truy Xuất Nguồn Gốc Thực Phẩm Và Vai Trò Của ISO 22000