Dự Án Xanh Là Gì? Tiêu Chí Xác Định Theo Quyết Định 46/2026/QĐ-TTg

image

Dự Án Xanh Là Gì? Tiêu Chí Xác Định Theo Quyết Định 46/2026/QĐ-TTg

Việc đầu tư dây chuyền tiết kiệm năng lượng, hệ thống xử lý nước thải hay sản xuất bao bì thân thiện với môi trường không đồng nghĩa với việc dự án tự động đáp ứng tiêu chí xanh.

Có hiệu lực từ ngày 01/11/2026, Quyết định 46/2026/QĐ-TTg quy định tiêu chí, phương thức xác định dự án xanh và việc áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Dự Án Xanh Là Gì?

Theo khoản 1 Điều 3 Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, dự án xanh là dự án đáp ứng đồng thời ba tiêu chí tại Phụ lục I:

  • Loại hình dự án: Thuộc danh mục dự án xanh được quy định.
  • Mục tiêu: Phù hợp với mục tiêu môi trường của loại hình tương ứng.
  • Yêu cầu: Đáp ứng đầy đủ các điều kiện cụ thể áp dụng cho loại hình đó.

Theo Điều 2, Quyết định áp dụng đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân theo quy định pháp luật; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc phạm vi quy định tại Nghị quyết 198/2025/QH15; cùng các tổ chức đánh giá độc lập, cơ quan và tổ chức liên quan.

Trong khi đó, dự án đáp ứng tiêu chí tuần hoàn được xác định theo khoản 2–6 Điều 3 và Phụ lục II, với hệ thống tiêu chí riêng.

Tiêu Chí Xác Định Dự Án Xanh Theo Quyết Định 46/2026/QĐ-TTg

Phụ lục I quy định 45 loại hình dự án xanh thuộc 7 lĩnh vực, cụ thể:

Lĩnh vực Số loại hình Ví dụ dự án tiêu biểu
Năng lượng 10 Điện mặt trời, điện gió, sản xuất điện từ sinh khối
Giao thông vận tải 3 Phương tiện sử dụng điện, hạ tầng giao thông phát thải thấp
Xây dựng 2 Công trình xanh, công trình tiết kiệm năng lượng
Tài nguyên nước 3 Công trình cấp, thoát nước; xử lý và cung cấp nước sạch
Nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo tồn đa dạng sinh học 12 Nông nghiệp bền vững, phục hồi tài nguyên, bảo tồn thiên nhiên
Công nghiệp chế biến, chế tạo 6 Sản xuất thiết bị tiết kiệm năng lượng, bao bì thân thiện với môi trường
Dịch vụ môi trường 9 Thu gom, tái chế và xử lý chất thải, nước thải, khí thải

Lưu ý: Các ví dụ chỉ mang tính đại diện. Danh mục và yêu cầu cụ thể được quy định tại Phụ lục I.

Tùy loại hình, doanh nghiệp cần đối chiếu các yêu cầu tại Phụ lục I, bao gồm những điều kiện phải đáp ứng đồng thời và các phương án được lựa chọn (nếu có).

Ví dụ: Dự án sản xuất bao bì thân thiện với môi trường

Theo mục E.4 Phụ lục I, dự án phải đáp ứng đồng thời ba yêu cầu:

  • Sản phẩm: Thuộc nhóm bao bì thân thiện với môi trường theo quy định.
  • Yêu cầu kỹ thuật: Đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn, vệ sinh đối với bao bì theo quy định pháp luật.
  • Nhãn sinh thái: Được chứng nhận Nhãn sinh thái Việt Nam hoặc được tổ chức quốc tế, quốc gia chứng nhận nhãn sinh thái đã có thỏa thuận công nhận lẫn nhau với cơ quan có thẩm quyền.

Như vậy, chỉ sử dụng nguyên liệu tái chế là chưa đủ nếu dự án không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và nhãn sinh thái tương ứng.

Doanh Nghiệp Cần Rà Soát Gì Để Xác Định Dự Án Xanh?

Trước khi đề nghị đánh giá độc lập, doanh nghiệp nên tự rà soát theo 4 bước:

Bước Câu hỏi cần kiểm tra
1. Xác định loại hình Dự án thuộc loại hình nào tại Phụ lục I?
2. Kiểm tra mục tiêu Mục tiêu đầu tư có phù hợp với loại hình đã xác định?
3. Đối chiếu yêu cầu Những điều kiện nào đã đáp ứng hoặc còn thiếu?
4. Kiểm tra minh chứng Tài liệu nào chứng minh việc đáp ứng từng điều kiện?

Tài liệu minh chứng có thể cần rà soát:

  • Đầu tư và công nghệ: Thuyết minh dự án, công suất, quy trình sản xuất, thông số thiết bị.
  • Tuân thủ pháp luật: Giấy phép môi trường, chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy hoặc nhãn sinh thái (nếu áp dụng).
  • Dữ liệu kỹ thuật: Kết quả đo lường về sử dụng tài nguyên, năng lượng và phát thải.

Lưu ý: Tài liệu minh chứng phụ thuộc vào loại hình và yêu cầu áp dụng; việc tự rà soát không thay thế kết quả xác định của tổ chức đánh giá độc lập theo Điều 4.

Hồ Sơ Và Quy Trình Xác Định Dự Án Xanh

Theo khoản 3 Điều 4 Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, hồ sơ đề nghị xác định dự án xanh gồm:

Thành phần hồ sơ Căn cứ
Văn bản đề nghị xác định dự án xanh Mẫu tại Phụ lục III
Thuyết minh dự án đáp ứng tiêu chí đối với dự án xanh Mẫu tại Phụ lục IV

Doanh nghiệp gửi hồ sơ đến tổ chức đánh giá độc lập đáp ứng điều kiện pháp lý và năng lực theo khoản 2 Điều 4. Tổ chức này xem xét hồ sơ, đối chiếu tiêu chí và cấp văn bản xác định dự án xanh theo khoản 6 Điều 4.

Thời hạn và kinh phí xác định được thực hiện theo thỏa thuận giữa các bên, phù hợp quy định pháp luật.

Trách Nhiệm Sau Khi Được Xác Định

Theo Điều 6, doanh nghiệp cần thực hiện các nghĩa vụ sau:

Nghĩa vụ Yêu cầu thực hiện
Thông báo kết quả Trong 30 ngày kể từ ngày được cấp văn bản xác định, thông báo đến UBND cấp tỉnh nơi thực hiện dự án theo Phụ lục VIII.
Duy trì tiêu chí Đáp ứng và duy trì thường xuyên, liên tục các tiêu chí áp dụng trong quá trình thực hiện dự án.
Thông báo khi dừng dự án hoặc không duy trì yêu cầu Trong 05 ngày làm việc kể từ ngày dừng dự án, không đáp ứng tiêu chí hoặc không thực hiện đầy đủ nội dung báo cáo áp dụng khung ESG, phải thông báo đến UBND cấp tỉnh theo Phụ lục IX.

Dự Án Xanh Có Liên Quan Thế Nào Đến ESG Và Chính Sách Hỗ Trợ Lãi Suất?

Theo Điều 5 Quyết định 46/2026/QĐ-TTg, doanh nghiệp thực hiện dự án xanh phải lập báo cáo áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG) theo Phụ lục VI và mẫu tại Phụ lục VII, đồng thời công khai trên trang thông tin điện tử nếu có.

Báo cáo được xây dựng dựa trên hai nhóm tiêu chí:

  • Tiêu chí tuân thủ pháp luật: Thực hiện theo Mục I Phụ lục VI, áp dụng đối với các nội dung môi trường, xã hội và quản trị tương ứng.
  • Tiêu chí tự nguyện tuân thủ: Lựa chọn theo Mục II Phụ lục VI, với số lượng tối thiểu tùy quy mô doanh nghiệp:
Quy mô doanh nghiệp Số tiêu chí tự nguyện tối thiểu
Nhỏ và siêu nhỏ 6
Vừa 12
Các doanh nghiệp còn lại 18

Đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, số tiêu chí tối thiểu là 3. Các tiêu chí được lựa chọn phải đại diện cho cả ba nhóm môi trường, xã hội và quản trị, trừ trường hợp áp dụng khung ESG theo chuẩn quốc tế quy định tại khoản 4 Điều 5.

Theo khoản 5 Điều 5, văn bản xác định dự án xanh cùng báo cáo áp dụng khung ESG là căn cứ để xem xét hỗ trợ lãi suất theo quy định pháp luật. Việc được xác định là dự án xanh không đồng nghĩa doanh nghiệp tự động được hưởng chính sách này.

ISO 14001 Và Các Tiêu Chuẩn Liên Quan Hỗ Trợ Doanh Nghiệp Như Thế Nào?

Các tiêu chuẩn ISO có thể hỗ trợ doanh nghiệp quản lý và theo dõi dữ liệu môi trường, năng lượng, phát thải liên quan đến dự án.

Tiêu chuẩn Vai trò hỗ trợ
ISO 14001 Kiểm soát các khía cạnh môi trường, theo dõi nghĩa vụ tuân thủ và đánh giá hiệu lực quản lý.
ISO 50001 Theo dõi kết quả thực hiện năng lượng, thiết lập đường cơ sở và đánh giá hiệu quả cải tiến.
ISO 14064-1 Định lượng và báo cáo phát thải khí nhà kính ở cấp tổ chức.

Đáng chú ý, Phụ lục VI Quyết định 46/2026/QĐ-TTg có đề cập hệ thống quản lý môi trường phù hợp ISO 14001 hoặc tương đương trong khung ESG.

Tuy nhiên, việc áp dụng hoặc được chứng nhận các tiêu chuẩn ISO không thay thế việc xác định dự án xanh theo Phụ lục I và Điều 4 của Quyết định.

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Câu Hỏi Trả Lời
1. Dự án đã đi vào hoạt động có thể đề nghị xác định là dự án xanh không? Có thể. Quyết định 46/2026/QĐ-TTg không đặt ra điều kiện chung rằng dự án phải chưa vận hành mới được đề nghị xác định. Dự án vẫn cần đáp ứng các yêu cầu tương ứng tại Phụ lục I.
2. Văn bản xác định dự án xanh có thời hạn hiệu lực cố định không? Quyết định không quy định thời hạn hiệu lực chung cho văn bản xác định dự án xanh. Doanh nghiệp phải duy trì các tiêu chí áp dụng và tuân thủ yêu cầu trong văn bản xác định.

Kết Luận

Việc xác định dự án xanh theo Quyết định 46/2026/QĐ-TTg đòi hỏi doanh nghiệp đối chiếu đầy đủ các yêu cầu áp dụng và chuẩn bị minh chứng phù hợp. Chủ động rà soát từ giai đoạn đầu giúp doanh nghiệp nhận diện những điều kiện còn thiếu, tạo cơ sở cho quá trình đánh giá và duy trì kết quả.

ARES Vietnam cung cấp dịch vụ chứng nhận hệ thống quản lý và xác minh thông tin khí nhà kính, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý môi trường, năng lượng và phát thải. Liên hệ ARES Vietnam để tìm hiểu các dịch vụ phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp.

MessengerZaloPhone